Olasılığı Düşük Risklerin Yönetimi ve Risk Algısı: Deprem Riski Üzerine Bir Saha Araştırması

Abstract

İktisat alanındaki çalışmalar deprem gibi oluşma olasılığı az ama olduğunda zararın çok yüksek olduğu risklere karşı bireylerin davranışlarını açıklamakta yetersiz kalmıştır. Bu çalışmanın amacı hane halkının farklı risk bölgelerinde depremi nasıl bir risk olarak algıladığını ortaya çıkarmak, deprem sonucu oluşan zararları azaltıcı önlemlerin ne kadarını aldıklarını ve almaya razı olduklarını belirlemektir. Bu amaçla veriler, İstanbul ilinde ve üç farklı risk bölgesini kapsayacak şekilde 941 hane halkı temsilcisinden toplanmıştır. Sonuçlara göre değişik risk bölgeleri arasında risk algısı açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Genel olarak, ileride alınması düşünülen deprem riskini azaltıcı tedbirlerin parasal değeriyle anlamlı ilişkisi olan değişkenler (1) konut değeri, (2) hane geliri ve (3) oturulan bölgenin algılanan deprem riski olarak belirlenmiştir. Önceden alınmış tedbirlerin parasal değerini artıran faktörler ise (1) çocuk sayısı ve (2) kişinin kendisine atfettiği sorumluluk derecesi olarak belirlenmiştir. Deprem riski yönetimi stratejileri açısından kamu otoritesinin farklı risk bölgelerine değişik yaklaşımlar geliştirmesi ve halkı sorumluluk algısı açısından bilgilendirmesi gerekmektedir.