Please use this identifier to cite or link to this item: https://hdl.handle.net/20.500.11851/1870
Title: Seçilmiş vakalarla araştırma etiğinin kısa tarihçesi
Other Titles: Short History of Research Ethics With Selected Cases
Authors: Ekmekci, Perihan Elif
234463
Keywords: Araştırma etiği
Aydınlatılmış onam
Araştırma etiği tarihçesi
Klinik araştırmalar.
Research ethics, Informed consent, History of research ethics, Clinic research
Issue Date: 2017
Publisher: Pamukkale Tıp Dergisi
Source: Ekmekci, P. E. (2017). Short History of Research Ethics With Selected Cases. Medical Journal of Pamukkale University, 10(1), 101-114.
Abstract: Research ethics improved by the increase in number and variety of clinical and sociological research on human subjects. The developments in medicine and technology produced possibilities which were not present in the years when research ethics concept first came up. The researches which started with pure scientific curiosity led to unforeseen ethical discussions. At the end of these ethical discussions new concepts are developed, legislations are passed or updated. This manuscript addresses the cases which are considered as corner stones of research ethics in twentieth and twenty first century up to date and defines the ethical discussions and their results, starting from the first informed consent by Walter Reed and proceed in chronological order. Apart from clinic research on human subjects, sociologic research such as Tearoom Trade Study and public health research such as Kennedy Kruiger Lead Study are addressed to provide a wider perspective. Finally ethical discussions arising from newborn blood tests are referred, to remark ethical implications of genetics and biobanks.
İnsan denekler üzerinde yapılan klinik ve sosyolojik araştırmaların artması ve çeşitlenmesi araştırma etiğinin gelişmesine katkıda bulunmuştur. Tıp ve teknolojideki ilerlemeler klinik araştırmaların ilk gündeme geldiği zamanlarda bulunmayan imkânları ortaya çıkarmıştır. Çoğu zaman bilimsel merak ile girişilen araştırmalar, başlangıçta öngörülemeyen etik tartışmalara yol açmıştır. Tartışmalar sonucunda yeni etik kavramlar ortaya atılmış ve çoğu zaman yeni yasal düzenlemeler geliştirilmiş ya da var olanlar güncellenmek durumunda kalınmıştır.Bu makalede yirminci ve yirmi birinci yüzyılda geldiğimiz güne kadar öne çıkan ve araştırma etiğinde dönüm noktası olarak değerlendirilebilecek seçili bazı vakalar ele alınmış ve bu vakaların etik açıdan yarattığı tartışmalar ve bu tartışmaların sonuçlarına değinilmiştir. Bu amaçla on dokuzuncu yüzyılın son yıllarında Walter Reed tarafından hazırlanan ilk aydınlatılmış onam metninden başlanarak kronolojik olarak ilerlenmiştir. İnsan denekler üzerinde yapılan klinik araştırmalar yanı sıra, Tearoom Trade Study gibi klinik dışı sosyolojik araştırmalara ve Kennedy Kreiger Kurşun Zehirlenmesi Araştırmaları gibi klinik dışında gerçekleşen halk sağlığı araştırmalarına da yer verilerek araştırma etiğine daha geniş bir perspektiften yaklaşılmaya çalışılmıştır. Son olarak yeni doğan kan testlerinde ortaya çıkan etik tartışmalara yer verilerek genetik, biyobankalar gibi araştırma etiğinin sorunlarına dikkat çekilmiştir.
Description: review article
URI: https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/284819
https://dergipark.org.tr/patd/issue/35415/393473
https://hdl.handle.net/20.500.11851/1870
ISSN: 1309-9833
Appears in Collections:Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Department of Basic Medical Sciences
TR Dizin İndeksli Yayınlar / TR Dizin Indexed Publications Collection

Show full item record

CORE Recommender

Page view(s)

26
checked on Dec 26, 2022

Google ScholarTM

Check


Items in GCRIS Repository are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.